Stomanız için Cilt Bakımı

Stoması olan bir kişinin stoma etrafındaki cildine nasıl bakım yapılacağını bilmesi çok önemlidir. Çünkü, bu cildin durumu sadece genel sağlığınızı etkilemekle kalmaz, adaptör ve torba uygulamasını da etkiler. Stomanız etrafındaki cilde doğru bakımı öğrenmek,  hem fiziksel rahatlığı hem de huzuru yanında getirir.

Cildinizin sağlılığını koruyacak ve problemleri engelleyecek üç temel adım vardır.

  1. Temizlik
  2. Bakım
  3. Koruma

Eğer bir cilt probleminiz olduğunu fark ederseniz, çoğu problemin genellikle kolayca çözüldüğünü aklınızda bulundurun. Yine de, süreç biraz zaman alabilir ve strese sebep olabilir. Bu broşürde, en çok şikâyet edilen cilt problemleri ile ilgili çözüm ve önerileri bulacaksınız.

Ancak yine de cildinizi bir türlü sağlılığına kavuşturamadığınızı ya da tüm olasılıkları denediğinizi ama başaramadığınızı düşünüyorsanız; yardım ve öneri almak üzere doktorunuzu ya da  stoma bakım hemşiresini  ziyaret etmenin zamanı kesinlikle gelmiş demektir.

22

Cildinize iyi bakın

Cildiniz vücudunuzdaki en büyük organdır. Cildiniz sizin farkında bile olamadığınız pek çok şey yapar.  Bazı vitaminlerin üretimine yardım eder, vücut sıcaklığını kontrol eder, zararlı bakterilere karşı korur, sizi dış dünyada neler olduğuna dair  haberdar eder ve vücuttaki toksinleri dışarı atar.

Hayatının bir noktasında herkes cildinde acı verici bir tahriş yaşar. Çoğumuz yeni ayakkabılardan ötürü su toplanması ve yara oluşumu ya da kötü bir güneş yanığı ya da sadece günlük kesik ve çizikler gibi sorunlar yaşamışızdır.   Cildin tahriş olması, rahatsız edici olmanın yanında sorunda çıkarabilir.

Unutmayın ki; herkesin cildi birbirinden farklıdır. Biri için işe yarayan bir çözüm başkası için işe yaramıyor olabilir. Bu sebepten ötürü, bu broşürde  pek çok alternatif göreceksiniz.

Önlem almak tedaviden daha iyidir

ostomi pastası
Stoması olan bir kişinin stoma etrafındaki cildine nasıl bakım yapılacağını bilmesi çok önemlidir. Çünkü, bu cildin durumu sadece genel sağlığınızı etkilemekle kalmaz, adaptör ve torba uygulamasını da etkiler. Stomanız etrafındaki cilde doğru bakımı öğrenmek,  hem fiziksel rahatlığı hem de huzuru yanında getirir.

Cildinizin sağlılığını koruyacak ve problemleri engelleyecek üç temel adım vardır.

  1. Temizlik
  2. Bakım
  3. Koruma

Eğer bir cilt probleminiz olduğunu fark ederseniz, çoğu problemin genellikle kolayca çözüldüğünü aklınızda bulundurun. Yine de, süreç biraz zaman alabilir ve strese sebep olabilir. Bu broşürde, en çok şikâyet edilen cilt problemleri ile ilgili çözüm ve önerileri bulacaksınız.

Ancak yine de cildinizi bir türlü sağlılığına kavuşturamadığınızı ya da tüm olasılıkları denediğinizi ama başaramadığınızı düşünüyorsanız; yardım ve öneri almak üzere doktorunuzu ya da  stoma bakım hemşiresini  ziyaret etmenin zamanı kesinlikle gelmiş demektir.

Cilt problemleri için en iyi çözüm  başlamadan engellemektir. Doğru seçilmiş,  yani stomaya rahatça oturan ama çok sıkmayan bir torba sistemi iyi bir başlangıçtır.

Adaptörü uygularken adaptörün iç halkasında açıkta kalmış cilt görüyorsanız, adaptörünüzdeki deliğin çok büyük olma olasılığı  yüksektir. Eğer şüpheniz var ise,  stoma ölçüm kılavuzunu kullanın ve doğru ölçüyü kullandığınızdan bir kez daha emin olun. Özellikle ameliyat sonrasındaki ilk günlerde stomaların şekli ve ölçüsü sürekli değişir, dolayısıyla yeniden ölçmek her zaman iyi bir fikirdir. Aynı zamanda eğer kilo alır ya da verirseniz, stoma etrafındaki cildin ölçüsü değişebilir ve bu da torbanızın yapışmasını etkiler.

Stomanızın etrafındaki ciltte herhangi bir çöküntü veya çukur var mı diye kontrol edin. Eğer varsa, yüzeyi düzleştirmek için dolgu maddesi olarak bir stoma pastası kullanın. Stoma pastası yapıştırıcı bir madde değil, sızdırmayı engelleyen ve yüzeyi düzleştiren bir maddedir.

Eğer stoma pastası kullanmak istemezseniz, bariyer halkaları ve bariyer şeritleri gibi diğer seçenekler de vardır. Bunlar alkolsüzdür ve uygulaması kolaydır.

Eğer kıvrılmış cildiniz ya da fazla içerde olan bir stomanız varsa,  stomanız etrafındaki cilde dışa doğru kavisli şekilde oturacak konveks adaptörler kullanılmalıdır. Bu adaptörler, adaptörün iyi yapışmasını engelleyen stoma etrafı katları ve çizgileri de düzeltir.

Eğer cidinizde  hafif bir tahriş varsa, bu bölgelerin daha da fazla tahriş olmasını engellemek için stoma pudrası kullanabilirsiniz. Stoma pastası ya da başka bir adaptör uygulamadan önce pudradan kalan fazlalığı sildiğinize emin olun. Cildiniz iyileştiği zaman pudra kullanmayı bırakın. Pudra önlem için değil, var olan bir problemi çözmek için kullanılmaktadır.

Öneriler

  • Adaptörü yavaşça çıkartın. Adaptörü ciltten hızlı çekmeyin, aksine cildi bastırarak adaptörden uzaklaştırın. Eğer adaptörü bir anda çekerseniz, cildin tahriş olmasına sebep olabilirsiniz.
  • Eğer adaptörü çıkartmanın zor olduğunu düşünüyorsanız ya da ciltte kalacak kalıntılar konusunda endişeleniyorsanız, bu amaç için geliştirilmiş sprey ya da mendil şeklindeki çıkarıcıları kullanabilirsiniz.

Torbanız üçte biri ya da yarısına kadar dolduğu zaman, torbanızı boşalttığınızdan emin olun. Bu şekilde yapıştırıcının çok fazla ağırlık taşımadığından ve cilde iyi bir şekilde yapıştığından emin olursunuz. Eğer torba çok fazla dolarsa, torba içeriği sızacak ve adaptörün üzerinden akacaktır. Bu sızıntı adaptörü eritebilir  ve cildiniz ile torba arasındaki yapışkanlığı zayıflatır.

Sağlıklı bir cilt için 3 adım

Adım 1: Temizleyin

Çoğu insan stoma etrafı cildi her zaman çok temiz tutmaları gerektiğini düşünür. Bu durum aşırı temizlik, ovalama ve dezenfekte etme noktasına gelebilir. Tahmin edeceğiniz üzere, tüm bu temizlik stomanın etrafındaki koruyucu cildi yok edeceği için cilde çok zararlı olabilir.

Kuvvetli temizleyici ya da dezenfektan kullanımına ihtiyaç yoktur. Stomanız mikrop kapmayacaktır. Eğer düşünecek olursanız, stomanız olmadan önce ne yapıyordunuz? Stomanızın etrafını temizlemek yine  o kadar basittir.

Ilık su en kolay çözümdür. Adaptörünüzü  yavaşça çıkardıktan sonra, cildinizi ılık su ile temizleyin. Çoğu insan her şeyi banyoda çıkartıp tümden yıkanmayı sever. Seçim sizin. Stomanız zarar görmeyecektir.

Eğer cildinizde adaptörden kalan kalıntı varsa temizleyici mendiller işe yarayabilir. Temizleyici  mendilleri kullandıktan sonra cildinizin tamamen  temiz olduğundan emin olun.

Eğer sabun kullanmak istiyorsanız, yağ bazlı olmayan ve kalıntı bırakmayan beyaz sabun kullanın. Ekstra temizleme istiyorsanız özel olarak üretilen  sabunsuz ve kokusuz cilt temizleyicileri de vardır.

Cildinizi iyice duruladıktan sonra yavaşça kurulayın. Daha sonra yeni bir adaptörü tekrardan uygulayın.

  • Öneri: Temizleyici, sabun ya da mendil kullanımı sonrasındaki kalıntılar torbanızın yapışmasını etkileyebileceği için bu ürünleri kullandıktan sonra cildinizi daima ılık su ile durulayın.
Adım 2: Bakım yapın

(Bu adım isteğe bağlıdır)

Eğer stoma etrafındaki cildiniz kızarıklık veya  hafif yanma, kaşıntı ve sulanma  gibi reaksiyonlar veriyorsa, cildinize bakım yapmalısınız. Bu tür bir durumda hızlı hareket etmek cildinizin sağlığının korunmasına yardımcı olur.

Eğer cildinizde yukarıdaki şikayetler  varsa, torbanın yapışmasını engellemeyecek yağ bazlı olmayan bir krem kullanılmalıdır.

Sızıntının sebep olacağı bir cilt tahrişini önlemek için stomaya doğru yerleşen bir adaptörünüz olduğundan emin olun.

  • Öneri: Hollister Cilt Bakım Kremini kullanırken az bir miktar sürün ve cildiniz tarafından emilmesini bekleyin. Cildinizi kuru ama nemlenmiş hissedeceksiniz. Daha sonra adaptörü uygulayın. Böylece adaptör  cildinize daha iyi yapışacaktır.
Adım 3: Koruyun

Stoması olan insanların cildini korumak için özel olarak tasarlanan pek çok ürün bulunmaktadır. Bunların arasında stoma pastası, stoma pudrası, koruyucu mendil, bariyer halka ve bariyer şeritler de vardır.

Dolgu ya da macun olarak kullanılan çeşitli stoma pastaları mevcuttur. Stoma Pastasını direkt olarak stomanın çevresine veya yapıştırmadan önce  adaptörün üzerine uygulayabilirsiniz.  Her şekilde, cildiniz ve torba arasında iyi bir temas  oluşacaktır.

Stoma pastasını yapıştırıcı olarak değil sadece dolgu olarak kullandığınızdan emin olun. Pastalar çeşitli miktarlarda alkol içerir ve tahriş olmuş cilde acı verebilirler. Tahriş olmamış bir cilde uygulandığında ise hiçbir his oluşmamalıdır.

Stoma pudrası (talk pudrası değil)  tahriş olmuş cilt için iyi bir koruyucudur. Nemi emer ve cildi korur.

Pudranın iyice emilmesini sağlamak için pudranın üzerine stoma pastası uygulayabilirsiniz. Bu sayede, pasta kullanımında oluşabilecek yanma hissini azaltabilirsiniz.

Cilt koruyucu mendile emdirilmiş jel, cilde koruyucu bir tabaka sağlar. Bu şekilde iki amaca hizmet etmiş olur; A) aşındırıcı ve tahriş edici stoma çıktısına  karşı cildi korumak ve B) adaptörlerin daha kolay çıkmasını sağlamak. Çoğu cilt koruyucu mendil alkol içerir; dolayısıyla eğer tahriş olmuş bir cildiniz varsa mendili sürdüğünüzde yanma hissi oluşabilir. Eğer adaptörünüzü  çıkarmanın zor olduğunu düşünüyorsanız ya da  cildiniz soyuluyor ise, bu mendilleri denemek isteyebilirsiniz.

  • Öneri: Pudra kullanıyorsanız, stoma pastası veya  adaptör uygulamadan önce fazla pudrayı siliniz. Fazlalık alındıktan sonra pudranın üzerine direkt stoma pastası, cilt koruyucu mendil ya da bariyer halka uygulanabilir. Cildiniz iyileştiği zaman pudra kullanmayı bırakmalısınız.

Genel cilt problemlerinin giderilmesi

Sağlıklı cilt bakımı için dikkatli olsanız bile, bazı durumlarda,  problemler oluşabilir.  Eğer stomanızın etrafındaki cilt  tahriş olmuşsa  acı verecektir.

Böyle bir durumda,  önemli olan tahrişe neyin sebep olduğunu öğrenmenizdir.  Tahriş olmuş cilde neden olabilecek durumların bazıları aşağıda belirtilmiştir.

 

Adaptörün Düzgün Yerleştirilmemesi

Adaptör çok büyük kesilmişse veya iyi yapışmıyorsa, stomanızdan gelen dışkı cildinizi tahriş edebilir.  Bu durum ileostomili hastalar için daha büyük bir risktir.

Öneriler;

  • Stomanızı düzenli olarak ölçün.
  • Stomanızın çevresine tam yerleşen ürünleri seçin.
  • Yeni adaptör uygulamadan önce, tahriş olmuş cilde stoma pudrasını  uygulayın.
  • Cilt iyileştikten sonra pudra kullanmayın.
  • Eğer cildiniz iyileşmezse, doktorunuz ya da stoma bakım hemşireniz ile irtibata geçin.

 

Tahrişe Neden Olan Sızıntılar

Stoma akıntısı cildinizi tahriş edebilir, kızarıklığa neden olabilir, iltihaplı veya kanamalı açık yaraya neden olabilir. Bu tip tahrişler çoğunlukla çok ağrılı olur. (Bu çeşit  cilt yaraları için ileostomili hastalar yüksek risklidir)

Stomanızın şekli veya ölçülerindeki değişiklik veya karın şeklinin değişmesi torbanızın tam yerleşmesini engeller,  bu da sızıntıya neden olur.

Öneriler;

  • Eğer akıntı adaptörünüzün altından geliyorsa, hemen torbanızı değiştirin.
  • Sızıntı olmadan torbanızı düzenli aralıklarla değiştirin.
  • Eğer adaptörünüzün cildinize düzgün bir şekilde yapışmasını sağlayamıyorsanız, doktorunuz ya da stoma bakım hemşireniz ile irtibata geçin.
  • Cilt bariyerin altından gelen sızıntıyı engellemeye yardımcı olmak için aksesuar kullanmayı (konveks adaptör, stoma pastası ve bariyer halka veya bariyer şeritleri )  düşünebilirsiniz.

 

Ciltte oluşan Pişik

Bazen cilt enfeksiyonu veya hassasiyeti veya  sızıntı pişiğe neden olur. Pişikli bölge kaşıntılı, kızarık veya pütürlü kırmızı olabilir.  Tedavisi için öneriler değişeceğinden, neden kaynaklandığını belirlemek için yardım almak önemlidir.

Öneriler;

  • Eğer adaptörünüzün cildinize düzgün bir şekilde yapışmasını sağlayamıyorsanız, doktorunuz ya da stoma bakım hemşireniz ile irtibata geçin.
  • Eğer tedavi için bir anti-mantar ilaç kullanımı gerekli olursa, pudra şeklinde olanı tercih edin, krem şeklini kullanmayın.

 

UYARILAR :

 

  • Stoma etrafınızdaki cilt problemlerini göz ardı etmeyin.
  • Cilt tahriş olduğunda veya sızıntı olduğunda yardım isteyin.
  • Ev ilaçlarını kullanmayın.